یادی از یاران خمینی

چند هفتهx1fای است که از رحلت یکی از بزرگان بازار و انسانx1fهای متعهد و انقلابی شهرمان، مرحوم حاج محمد معنویان میx1fگذرد. آن چه میx1fخوانید نگاهی کوتاه به زندگانی ایشان است و انشاا... در فرصتی دیگر فعالیتx1fها و مبارزات ایشان را به قلم خواهیم آورد.

---

چند هفتهx1fای است که از رحلت یکی از بزرگان بازار و انسانx1fهای متعهد و انقلابی شهرمان، مرحوم حاج محمد معنویان میx1fگذرد. آن چه میx1fخوانید نگاهی کوتاه به زندگانی ایشان است و انشاا... در فرصتی دیگر فعالیتx1fها و مبارزات ایشان را به قلم خواهیم آورد. حاج معنویان فعالیتx1fهای سیاسی فرهنگی خود را با شروع جریانات نهضت ملی آغاز نمود. با شکلx1fگیری حزب ایران در کازرون او به همراه برادرش وارد این جرگه شدند. اندکی بعد او نیز به همراه برادرش، مهندس رجبعلی طاهری و منوچهر مظفریان و عدهx1fای دیگر از جوانان غیور شهر که دارای سبغهx1fای اسلامی و دینی بودند، به واسطه مرحوم دکتر محمدحسن طاهری، حزب مردم ایران را که بیشتر اعضای آن اسلامگرایان و متدینین بودند و توسط دکتر محمد نخشب از حزب ایران جدا گشته بود را در کازرون تشکیل دادند. با شروع نهضت ملی شدن صنعت نفت، این دو حزب و به تبع آن اعضای آن دو حزب به طرفداری و حمایت از مصدق وارد عرصه شدند. در کازرون نیز محمد معنویان که تازه پای در دوران نوجوانی گذاشته بود در کنار دیگر دوستان خود به مبارزهx1fای سخت علیه رژیم شاه پرداخت. با تشکیل دولت مصدق ، فعالیتx1fهایی نیز توسط بعضی از اعضای حزب توده از سویی و از سوی دیگر سلطنتx1fطلبان و در دوران مصدق حتی عدهx1fای از به اصطلاح روشنفکران و طرفداران ملی و ملیx1fگراها که خود بسیار تلاش کرده بودند تا دکتر مصدق به حکومت برسد شروع به سنگx1fاندازی در دولت نمودند. این امر شاید در شهرهای بزرگ جلوهx1fای محسوس داشت اما در شهرهای کوچک جلوه آن بسیار کم بود. در کازرون نیز به مناسبتx1fهای مختلف دو حزب ملیx1fگرا یعنی حزب ایران و حزب مردم ایران به حمایت از مصدق فعالیت میx1fکردند که در این میان نقش چند تن از جمله مهندس طاهری، مرحوم منوچهر مظفریان و مرحوم حاج محمد معنویان و برادرش پررنگx1fتر بود. با سقوط دولت مصدق، فعالیتx1fهای مبارزان به صورت مخفی و زیرزمینی درآمد. در کازرون مرحوم منوچهر مظفریان به همراه مهندس طاهری و برادران معنویان که همگی از اصحاب بازار به شمار میx1fآمدند دست به فعالیتx1fهای فرهنگی و عقیدتی به شکل جلسات سیرمطالعاتی پیرامون مسایل سیاسی و عقیدتی به شکل نامنظم زدند. انجمن امور دینی که حاصل جلسات نامنظم سیرمطالعاتی بود، پس از تشکیل با انجمن حجتیه ارتباط برقرار نمود. در این میان نقش مرحوم معنویان در تشکیل این انجمن بسیار مشهود است. بهاییت که قصد داشت در کازرون و روستاهای تابعه به عضوگیری بپردازد با فعالیتx1fهای این انجمن نتوانست کاری از پیش برد. با آغاز نهضت حضرت امام خمینی، و حادثه دلخراش 15 خرداد 42، مهندس طاهری در جلسهx1f که به همت مرحوم معنویان و دوستان ایشان در مسجد حسینی شکل گرفت، در مورد قیام و نهضت حضرت امام خمینی و فعالیتx1fها و نقش و شخصیت امام پرداخت. از این روز و به خصوص با ورود مرحوم غلامرضا باقریx1fنژاد و مرحوم شهید حجه الاسلام دانشجو(دهقان) به این انجمن فعالیتx1fهای سیاسی مذهبی آن بیشتر شد. از آن جا که مرحوم غلامرضا باقریx1fنژاد توانسته بود با انقلابیون پیرو خط امام در استان فارس ارتباط برقرار کند که این ارتباط نیز بیشتر از طرف محمد معنویان و مهندس طاهری شکل گرفته بود فعالیتx1fهای سیاسی او در حمایت از نهضت امام مورد خوشآیند بعضی از ریش سفیدان انجمن نبود. اما حاج محمد معنویان به عنوان یکی از اثرگذارترین افراد به حمایت از فعالیتx1fهای باقریx1fنژاد پرداخت. از آن جا که فعالیتx1fها انجمن نیاز به پشتوانه اقتصادی داشت و از وسی دیگر وجود بانکx1fهای غیراسلامی مرحوم معنویان به همراه شهید دانشجو صندوق ذخیره قائم را با در نظر گرفتن اقتصاد اسلامی با کمک بازاریان و سایر اعضای انجمن امور دینی راهx1fاندازی نمود. او دیگر به عنوان یک بازاری متعهد در کازرون شناخته شده بود. با اوجx1fگیری انقلاب در سال 56، منزل ایشان به عنوان یک پاتوق و محلی برای برنامهx1fریزیx1fهای انقلاب در کازرون تبدیل شد. که از جمله این فعالیتx1fها مراسم مرحوم شریعتی و برنامهx1fریزی برای مراسم ختم و چهلم شهید حاج آقا مصطفی خمینی بود. رژیم هم ایشان را به عنوان ریش سفید جریان انقلاب میx1fشناخت و هرگونه حرف و صحبتی با انقلابیون داشت از طریق ایشان اقدام میx1fنمود. در سالx1fهای پس از پیروزی انقلاب نیز ایشان در کنار انقلاب و رهبری بودند. او توانست در دوران پس از انقلاب بعضی از فعالیتx1fهای قبل از انقلاب همچون بانک ذخیره قائم و همچنین کمک به خانوادهx1fهای کمx1fبضاعت و دعای ندبه که در آن به تحلیل مسایل سیاسی پرداخته میx1fشد ادامه دهد. او در این سالx1fها دیگر پا به سن گذاشته بود ولی به عنوان یک انقلابی و چهره معتمد مردم تا آخرین روزهای حیات شناخته میx1fشد. انجمنی...