گذری بر تاریخ معاصر کازرون-7

قسمت پنجم از نهضت ملی در کازرون

مصاحبه با مهندس رجبعلی طاهری

---

اولین سالروز قیام 30 تیر:

اولین سالروز قیام 30 تیر 1330 در حالی برگزار میx1fشد که بین بسیاری از رجال مذهبی و ملی و سیاسیون که از رهبران نهضت ملی بودند اندک اختلافاتی مشاهده میx1fگردید.

این اختلافات علیx1fالظاهر بیشتر مربوط به سلایق مختلف بود، ولی علیx1fرغم همه این اختلافات، همچنان همه در کنار هم بودند.

مردم شادمان از پیروزی سال قبل، به یکدیگر خبر میx1fدادند تا برای برگزاری اولین سالروز قیام ملت ایران و پیروزیx1fشان جشن بگیرند.

ما نیز در حزب مردم ایران و دوستانx1fمان در حزب ایران فعالانه در تکاپو بودیم تا اولین جشن سالروز پیروزی و یک سال مقاومت ملی را به بهترین وجه و باشکوه برگزار نماییم.

از جمله کارهایی که میx1fکردیم این بود که تراکتx1fها، بروشورها و اتیکتx1fها و نشریات حزب مردم ایران و حزب ایران و یا بیانیهx1fهای دکتر مصدق و آیتx1fا... کاشانی و سایر رجال نهضت را چاپ کرده و در میان مردم توزیع میx1fنمودیم. یا در بازار با همکاری کسبه و بازاریان (یا بهتر است بگویم آنx1fها به کمک ما چون بازاریان کازرون همیشه خودشان پیشتازتر از احزاب و گروهx1fها و جریانات حرکت میx1fکردند) به آذینx1fبندی بازار و معابر مشغول شدیم.

روز 30 تیر سال 1331، به واقع تکراری بود بر قیام پرشکوه و عظیم 30 تیر 1330. همه مردم از گوشه گوشه شهر حرکت کردند و در میدان خیرات مجتمع شدند تا اولین سالروز پیروزی و مقاومت خویش را جشن بگیرند.

دسته دسته مردم از کوچه بازارها رد میx1fشدند، در حالی که شعارهایی در حمایت از نهضت ملی، مصدق و قیام پرشکوه و پیروزمند سال قبل خود میx1fدادند.

شیرینی و شربت پخش میx1fکردند و یکسال مقاومت و ایستادگی خود را در برابر استبداد و استعمار را نه تنها به یکدیگر تبریک میx1fگفتند که یکدیگر را به مقاومت بیشتر دعوت میx1fنمودند.

مردم در میدان خیرات جمع شده و تنی چند نیز از سوی حزب ایران و حزب مردم ایران در آن جا سخنرانی کردند. یکی از کسانی که در آن روز سخنرانی آتشینی نمود، برادرم دکتر محمدحسین طاهری، از اعضای حزب مردم ایران در شیراز بود.

سخنرانان توطئهx1fهای دشمنان را متذکر شده و مردم را به ایستادگی و دفاع از دولت مردمی دکتر مصدق فرامیx1fخواندند.

این مراسم نیز به سرعت به شهرهای مختلف مخابره شد.

دومین سالروز قیام سی تیر:

هر چه زمان بیشتر میx1fگذشت، بین رجال و رهبران نهضت ملی اختلافات بیشتر میx1fشد.

در حالی که به دومین سالروز قیام سی تیر نزدیک میx1fشدیم، دامنه این اختلافات هم گستردهx1fتر میx1fگشت و بیشتر به میان مردم رسوخ نموده و ظهور و بروز پیدا میx1fکرد.

دیگر نه تنها در تهران و شهرهای بزرگ که در شهرهای کوچک نیز مردم این اختلافات را مشاهده نموده و میx1fدانستند که اوضاع به شدت در حال خراب شدن است. هرچند هنوز بین صفوف ملت فاصله ایجاد نشده بود و به محض شنیدن خبری مبنی بر در معرض خطر قرار گرفتن دولت، یا درخواست مصدق نسبت به یاری مردم، مردم به سرعت و باشکوه در صحنه ظاهر شده و اعلام حمایت خود را از دولت نشان میx1fدادند.

حرکت مصدق مبنی بر اخراج اشرف پهلوی و بعضی از کسانی که در امور داخلی از سوی شاه دخالت میx1fکردند باعث شده بود که سلطنتx1fطلبان سخت در فکر سقوط مصدق و ملیون باشند. اما حرکتx1fهای مردمی در حمایت از مصدق، شاه را بیشتر در ترس و هراسِ تنهایی فرومیx1fبرد.

30 تیر 1332 نزدیک میx1fشد و همه مردم و رجال سیاسی مذهبی خود را برای جشن دومین سالروز نهضت ملت ایران آماده میx1fکردند.

اختلافات در این ایام اندکی کمx1fرنگ شد و همه و همه دست در دست هم، شهر را آماده پذیرایی و جشن کردند.

بازار مثل همیشه، پیشروتر از همه اقشار بود. اول از همه بازار آذین بسته شد.

30 تیر 1332، مردم دسته دسته همچون سال گذشته به سوی میدان خیرات آمدند. بازاریx1fها نیز از درون بازار حرکت میx1fکردند.

در میدان خیرات تجمع بزرگی برپا شد که شعارشان در حمایت از دولت مردمی دکتر محمد مصدق بود.

راهپیمایی و تجمع آن سال هر چند در همه کشور و به خصوص در تهران، کمتر از سال قبل شده بود، اما مردم کازرون نه تنها کمتر از سال قبل که حتی میx1fتوان گفت بیش از سال قبل در مراسم سالروز قیام 30 تیر شرکت کردند.

انجمنی...